مقدمه
بعضی از تغییرات فیزیولوژیک و نیز پاتولوژیک وجود دارند که عامل ایجاد کننده آن یا نامشخص و یا اینکه بسیار متعدند از آن جمله افزایش گلبولهای سفید گرانولدار ائوزونوفیل هستند. ائوزینوفیلی میتواند به زمانی اطلاق شود که تعداد ائوزینوفیلها بیش از 400 عدد در میلیمتر مکعب خون باشد مکانیسم این افزایش مشخص نیست. زیادی ائوزینوفیلها ممکن است در طی یک
آزمایش خون بطور اتفاقی معلوم شود و پزشک بعد از آن تصمیم میگیرد که چه عمل درمانی را بستگی به علت بیماری در پیش بگیرد.
سلول ائوزینوفیل
ائوزینوفیلها بطور طبیعی 2 درصد
لکوسیتها را تشکیل میدهند. این سلولها اهمیت قابل ملاحظهای در حفاظت بدن در برابر عفونتها دارند. این سلولها دارای گرانولهای فراوان هستند و این گرانولها بوسیله
ائوزین یا
فلوکسین Floxine رنگ میگیرند و بزرگتر از گرانولهای نوتروفیلی هستند. این سلولها ، سلولهای فاگوسیتی هستند اما این خاصیتشان کمتر از نوتروفیلهاست ائوزینوفیلها کمپلکس
آنتی ژن و
آنتی بادی را منهدم میکنند و بر علیه انگلها مبازه میکنند یکی از
عفونتهای انگلی ،
شیستوزومیاز نام دارد که ائوزینوفیلها به اشکال جوان انگل چسبیده و بسیاری از آنها را میکشند. تعداد ائوزینوفیلها در خون در ساعات مختلف روز متفاوت است. در افراد سالم بیشترین مقدار معمولا در ساعت 3 صبح میباشد اما بهرحال کمتر از 400 در میلیمتر مکعب خون است.
شمارش ائوزینوفیل
بعد از تهیه گسترش خونی بر روی لام و رنگ آمیزی آن با رنگهای ائوزین یا فلوکسین و شستشو و خشک کردن لام ، تعداد ائوزینوفیلها در زیر میکروسکوپ قابل شمارش میباشد.
ائوزینوپنی
تعداد ائوزینوفیلهای موجود در گردش خون به واسطه درمان با
کورتیکواستروئیدها یا در بیمارانی که در آنها میزان تولید این هورمون بالاست کاهش مییابد.
مکانیسم عمل ائوزینوفیلها
ائوزینوفیلها غالبا به تعداد زیاد در افراد مبتلا به عفونتهای انگلی تولید میشوند و به داخل بافتهای مبتلا به انگل مهاجرت میکنند. اگر چه قسمت اعظم انگلها بزرگتر از ائوزینوفیلها هستند با این وجود ائوزینوفیلها از راه مولکولهای سطحی ویژه به انگلها میچسبند و موادی آزاد میکنند که بسیاری از آنها را میکشند. ائوزینوفیلها این کار را به چندین روش انجام میدهند.
- با آزاد کردن آنزیمهای هیدرولیتیک از گرانولهای خود که لیزوزومهای تغییر یافته هستند.
- با آزاد کردن انواع فوقالعاده فعال اکسیژن که کشنده هستند.
- با آزاد کردن یک پلیپپتید با خاصیت شدید لارو کش از گرانولها موسوم به پروتئین بازی اصلی major basic protein.
ائوزینوفیلی به واسطه آلودگیهای انگلی
تک یاختهایها کمتر موجب ائوزینوفیلی میشوند و قارچها معمولا بطور مستقیم موجب ائوزینوفیلی میشوند. آلودگیهای کوکسیدی اغلب تولید ائوزینوفیلی میکند ولی تنها در آمریکا وجود دارد.
قارچ آسپرژیلوس فومیگاتوس ممکن است موجب ائوزینوفیلی در برنشها شود و ائوزینوفیلها همراه با
سرفه به بیرون از
برنشها رانده شوند. اغلب کرمها میتوانند تولید ائوزینوفیلی کنند و تصور میشود که
آنتروبیوس و
تیری شوریس تیری شورا ، مواردی هستند که این عمل را انجام میدهند. کرمهای انگل موجود در بافتها ایجاد یک ائوزینوفیلی مشخص را میکنند، خصوصا کرمهایی که در روده زندگی میکنند مثل
آسکاریس.
کرمهای روده هنگامی که در روده هستند حساسیت کمتری را بر میانگیزند و تا زمانی که به بافتها نروند باعث ایجاد ائوزینوفیلی نمیشوند.
شیستوزوما موجب ائوزینوفیلی بالا در هنگام نهفته بودن میکند، اما در هنگام بلوغ که در جایگاه خود مستقر میشوند این اثر را کمتر دارند. زمانیکه یک بیمار مبتلا به
بیماری انگلی خونی فوقالعاده سنگینی باشد ممکن است تعداد ائوزینوفیلها به همان اندازه پایین بیاید که در آلودگیهای منجر به چرکی شدن خون ، و این امر سبب پیش آگهی بعدی در بیمار است (بدین معنی که بدن در مقابل این آلودگی انگلی از نظر سلولی دفاع اختصاصی خود را از دست داده است).
ائوزینوفیلی به واسطه آلودگیهای باکتریایی
عفونتهای باکتریایی کمتر باعث ائوزینوفیلی میشوند. ولی پس از وقوع بیماری که درمان انجام شده است، ممکن است ائوزینوفیلی مشاهده شود.
لوسمی ائوزینوفیلی
در بیماری کروموزوم غیر طبیعی
(فیلادلفیا) حالتی مشابه ائوزینوفیلی ممکن است بوجود بیاید. از لحاظ بالینی دوره آن مانند لوسمی میلوئیدی مزمن CML است و اغلب دارای تابلوی قلبی و عصبی است از موارد اتفاقی که ائوزینوفیلی دیده میشود زمانی است که متاستاز وسیع وجود داشته و بعضی مواقع در بیماری هوچکین نیز ائوزینوفیلی رخ میدهد.
ائوزینوفیلی فامیلی
ائوزینوفیلی در آفریقائیان نسبت به اروپائیان بیشتر است. بخصوص در مناطقی که عاری از
بیماریهای انگلی باشند و گمان میرود عامل نژادی دخالت داشته باشد. سندرم افزایش ائوزینوفیلی در زمانی گفته میشود که تعداد ائوزینوفیلها از 1500 عدد در میلیمتر مکعب بیشتر و برای مدت 6 ماه یا بیشتر مداومت داشته باشد. در صورتی که علت آن ناشناخته باشد وجود انگل یا بیماریهای آلرژی میتواند عامل این ائوزینوفیلی باشد. تمام انواع فیلاریا میتواند ائوزینوفیلی ایجاد کند.
ائوزینوفیلی ریوی طولانی مدت
یک بیماری بسیار مقاوم که بیش از یک ماه طول میکشد همراه با تب و کاهش وزن است و ممکن است موجب مرگ شود علت بیماری ناشناخته میباشد، اما به خاطر پاسخ بیماران به
پرونیزولون گمان میرود نوعی آلرژی است. تائید گردیده است که ناهنجاریهای بافتی و تجمع ائوزینوفیلها در بافت بینابینی در داخل
آلوئولها از علل این بیماری است.
ائوزینوفیلی به واسطه شرایط آلرژیک
بیماران آسماتیک (مبتلا به
آسم) مرتبا ائوزینوفیلی را نشان میدهند و این مسئله در بیماران جوان مبتلا به آلرژی علت عمده ائوزینوفیلی میباشد. در یک شکل آن ائوزینوفیلی برنشیا یک واکنش مقاوم آلرژیک است که موجب ضخیم شدن مخاط میشود. این آلرژی ممکن است به علت آلودگی قارچی
فومیگاتوس باشد. رینیت فصلی یا
تب یونجه یک نوع آلرژی میباشد که ممکن است نه تنها با فیلتراسیون ناحیه ای ائوزینوفیل همراه باشد بلکه حضور ائوزینوفیلها در خون را بهمراه داشته باشد بطور طبیعی ریه به نسبت کمی به ائوزینوفیلها مبتلا میشوند. تغییرات بیوشیمیایی دیگری در ائوزینوفیلها اتفاق میافتد که موجب بوجود آمدن جرمهای ریزی میشود و به نظر میرسد حذف سلولهای پیر از خون به تاخیر میافتد.
ائوزینوفیلی به واسطه تابش اشعه
40 درصد از بیمارانی که برای معالجه نئوبلاستهای داخل شکمی تحت اشعه قرار گرفتهاند ائوزینوفیلی را نشان دادهاند. بیماریهای تورم رودهای مانند
کولیت اولسراتیو و بیماری مزمن رودهای نیز میتوانند آن را ایجاد کنند.
برداشتن طحال
این عمل نیز موجب ائوزینوفیلی میشود احتمالا به علت خروج آهسته ائوزینوفیلها از گردش خون میباشد. هپاتیت مزمن فعال و تورم پانکراس هموراژیک حاد میتواند میزان ائوزینوفیلها را بالا ببرد.
